Poznaj nasząhistorię

Od sceny arystokratycznej do powojennych zniszczeń

Dzisiejszy Gminny Ośrodek Kultury był dawniej typowym teatrem dworskim. Zbudował go w latach 1843-1846 Leander Poniński, na życzenie syna Ludwika Nikodema – wielkiego miłośnika teatru.

Budynek ten powstał, jak później stwierdzono, w okresie najświetniejszego rozwoju Horyńca, czyli przynależności miejscowości do Ponińskich.

Późnoklasycystyczny budynek teatru, o czym świadczy fasada z czterema jońskimi pilastrami i herb Ponińskich – Łodzia, spełniał swą funkcję do końca XIX wieku.

Warto wspomnieć, że posiadał salę o dwóch piętrach i był obok teatru w Radzynie zbudowanego przez księcia Augusta Sułkowskiego w 1770 r. i teatru w Pomarańczarni w Łazienkach powstałego z inicjatywy Stanisława Augusta Poniatowskiego trzecim z kolei obiektem tego typu na ziemiach polskich.

W jego okresie świetności gościły najlepsze zespoły między innymi z Wiednia i Lwowa, które uprzyjemniały pobyt gościom w Horyńcu.

Teatr był dwukrotnie zniszczony, najpierw przez działania I wojny światowej, potem w 1946 został spalony przez UPA. Jego ruiny aż do roku 1965 porastały drzewa i krzaki.

W roku 1965 inicjatywę odbudowy teatru podjęło Państwowe Gospodarstwo Rolne w Horyńcu. Po zakończeniu prac remontowych w maju 1973 roku budynek został oddany do użytku z przeznaczeniem na Gminny Ośrodek Kultury.

Świadczy o tym dokument, Decyzja nr 2/73 z dnia 23.V.1973, który nadał ośrodkowi status prawny, a funkcję kierownika GOK powierzył Zbigniewowi Hrymakowi.

Image
Teatr Dworski w Horyńcu-Zdroju. Zniszczenia, jakie dokonały I i II wojna światowa
Image
Teatr Dworski w Horyńcu-Zdroju, rok 2025

Narodziny Biesiady Teatralnej w Horyńcu-Zdroju

Działalność teatralna w Horyńcu wznowiła się w połowie lat siedemdziesiątych XX wieku. Wtedy to E.A. Smuk, pracownik Wojewódzkiego Domu Kultury w Przemyślu, wyszedł z propozycją organizacji Przeglądu Amatorskich Zespołów Teatralnych Małych Form województwa przemyskiego i województw sąsiednich. Impreza miała na celu wzbogacenie form życia kulturalnego na wsi. Do tego przedsięwzięcia idealnie nadawał się nowo odrestaurowany teatr w Horyńcu.

Biesiada Teatralna, bo tak to nazwano, odbywa się corocznie w styczniu lub w lutym. Jest jednym z najstarszych w kraju ogólnopolskich festiwali, pierwsza odbyła się dokładnie w 1976. Każdą imprezę kończy prezentacja laureatów, połączona z rozdaniem nagród: za dokonania zespołowe - Rogów Myśliwskich Króla Jana - złotego, srebrnego i brązowego (ich nazwa wywodzi się stąd, że do Horyńca na polowania często przyjeżdżał król Jan III Sobieski ze swoich rezydencji w Podhorcach i Żółkwi) oraz Mis Borowiny za dokonania indywidualne. Także złotej, srebrnej i brązowej (ich nazwa pochodzi od misy przedniej horynieckiej borowiny, podobno najskuteczniejszej na świecie).

Biesiada Teatralna w Horyńcu-Zdroju, jeden z najstarszych i najbardziej znanych ogólnopolskich przeglądów małych form teatralnych, od lat promuje najlepszych amatorów, a przede wszystkim młodych pasjonatów Melpomeny. Na horynieckiej scenie pierwsze kroki stawiało wielu znanych dziś aktorów teatralnych i kabaretowych. Występy młodych artystów oceniają zawsze wyśmienici jurorzy, wśród nich Aleksander Bardini, Agnieszka Osiecka, Jonasz Kofta, Anna Chodakowska, Gabriela Kownacka, Adam Kreczmar, Olgierd Łukaszewicz, Jan Peszek, Joanna Szczepkowska, Kazimierz Kaczor. Jeden z nich, krakowski aktor Piotr Cyrwus, znany m. in. z roli Ryszarda w serialu "Klan", powiedział PAP, że horyniecka impreza zachwyca przede wszystkim różnorodnością materiału - od antycznych twórców, poprzez współczesnych klasyków, po spektakle autorskie.

Image
Teatr Dworski w Horyńcu-Zdroju, rok 2025
Image
Laureaci Biesiady Teatralnej z Rogami Myśliwskmi
1843–1846
Budowa Teatru Dworskiego z inicjatywy Leandra Ponińskiego, na życzenie syna Ludwika Nikodema.
XIX wiek
Późnoklasycystyczny teatr działa do końca XIX wieku i gości zespoły m.in. z Wiednia i Lwowa.
I wojna / 1946
Obiekt zostaje zniszczony podczas I wojny światowej, a w 1946 roku spalony przez UPA.
1965–1973
Odbudowa teatru i przekazanie budynku na potrzeby Gminnego Ośrodka Kultury.
od 1976
Początek Biesiady Teatralnej – jednego z najstarszych przeglądów teatralnych w Polsce.
od 2025
Instytucja działa jako Gminny Ośrodek Kultury, Sportu i Turystyki.

Dane kontaktowe

GOKSiT Horyniec-Zdrój

ul. Jana Sobieskiego III 4
37-620 Horyniec-Zdrój

e-mail: kontakt@goksit.org 

Sekretariat: 16 63 13 105
Punkt Informacji Turystycznej: 570 775 010
Teatr: 570 804 820
Dyrektor GOKSiT: 730 517 400

NIP: 7931514822
REGON: 001027314

BS Lubaczów
37 8978 0008 0006 3199 2000 0010

Ważne linki

Polityka prywatności

Deklaracja dostępności